bago man lamang magpaalam ang gabi

Bago man lamang magpaalam ang gabi
Hayaang muli kong balikan
ang alaala ng nagdaang mga maghapon
Kung kailan kasama kita.
At tipunin na parang dayami
ang iyong mga ngiti at halakhak,
ang iyong luha at pighati,
at parikitin iyon sa kalan
Upang kahit paano ay mainitan
ang nanlalamig kong kaluluwa
na unti-unting niyayapos ng kadiliman
at kahiwagaan ng gabi.

Bago man lamang matapos ang gabi
Hayaang tanawin ang lumalamlam
na kislap ng mga tala’t bituin
na parang diyamanteng nagluluningning
sa leeg ng isang maharlika.
Hayaang isiping mga luha mo iyon
na unti-unting dumadaloy para diligin
ang nanunuyo kong pakiramdam.

Bago man lamang matapos ang gabi
ay hayaang awitin ko ang hikbi at hibik
at ipalamon sa pusikit na kadiliman
ang kalungkutang aking nararamdaman —
Para sa pagpanaw ng gabi at pagsilang ng araw
ay tuluyan nang maparam ang kahapisan
ng dulot ng ating maagang paghihiwalay
at ang alaala mong kaytamis, kayganda
ay hayaang paglaruin sa init ng araw…

paalam

hindi ko na nanaisin pang pigilan
ang iyong napipintong paglisan
sapagkat nalalaman kong
wala ring saysay ang mga pangungusap
sapagkat ang kapasiyahan mo
ay parang bundok na kaytatag
na matapyas man
ay hinding-hindi agad matitibag.

hindi ko na rin uusalin pa
ang pangungusap ng hinaing
ng kirot ng puso at sugat sa damdamin
sapagkat nalalaman kong
may likas na tamis at pait
ang bawat ala-ala ng mga paglisan.
oo, mananatiling pinid ang aking bibig
at sarado ang aking puso
sa bawat katok ng kirot ng pangungulila’t pag-iisa
at sa pagsalamisim sa anino
ng iniwan mong mga ala-ala.

oo papatak ang mga luha
subalit miminsan lamang silang mag-uunahan
sa pagtakbo sa aking mga pisngi
at mapapalis din agad sila ng malamig na hangin
na naghahatid sa iyo sa daan
na pinili mong landasin at tahakin
oo parang alapaap lamang sila
sa saglit na pag-ambon
at agad ding hahawiin ng ihip ng hangin
upang bigyang-laya ang sinag
ng nagkukubling araw sa maghapon.

gayunman aaminin ko
may mga pagkakataong hahanapin kita
sa bawat gulong ng sasakyan
ng nanlilimahid na tsuper sa kalsada;
sa humpak na pisngi ng manggagawang
nalalason na’t nangangayayat sa pabrikat’ empresa;
sa karit na nangagalawang at sudsod na mapurol
ng busabos na magsasaka;
sa butas na lambat at bunging salakab
ng maralitang magdaragat;
sa pudpod na lapis at kuwadernong manipis
ng estudyanteng ang pangarap na makatapos
ay nagsisimula nang mapanis dahil sa hirap na tinitiis;
sa matris ng kababaihang kinakalakal na ang puri
upang kaunting bigas at ulam ay makabili;
sa kahon na pinaglalagyan ng migranteng nasawi
sa pambubugbog o sa pang-uurak ng among walang silbi.

kaya nga, hahayaan kita
pababayaan kitang lumipad katulad ng ibon
at ikampay ang pakpak sa dako pa roon

at hindi ipahahalata ang aking pangungulila
ni hindi ipadarama ang kapaitan
dahil nalalaman ko, nababatid ko
na darating din ang araw
na muli kang magbabalik
sa anyo ng malamig na bukang-liwayway
na hahawi sa kadilimang hatid
ng hatinggabi sa aking bayan
at sa pagsapit ng dakilang araw
sa pagbitak ng mapulang umaga
ang luhang pumatak ay magiging butil ng hiyas
ng kagalakan at katuwaan
na buong kasiyahang ikukuwintas sa iyong leeg
at muli, mayayakap ka sa aking bisig
at hinding-hindi ka na muli pang lilisan. hindi na.

Ngayong maulang gabi, susulat ako ng tula ng dalamhati – hindi ng pamamaalam

Alexander Martin C. Remollino (Agosto 6, 1977 - Setyembre 3, 2010) - makabayang makata at peryodista

Sa alaala ni Alexander Martin C. Remollino (Agosto 6, 1977 – Setyembre 3, 2010)

Sa gabing maulan
at nagtatago ang buwan
sa mga alapaap
ay tutula ako ng tula ng dalamhati
subalit hindi ng pamamaalam

sapagkat ang yapos at kilik
ng hanging malamig
na humahaplos sa mga talahib –
kagaya ng mga damo sa kaparangan
kung saan nasaksihan nila ang iyong kadakilaan
ay pagpapaalaalang hindi ka lumayo
bagkus, naririyan ka lamang.

at muling makikita ka
sa bawat ngiti at tangis ng masa
sa bawat igik at hagikhik ng balana
sa bawat tangis at ngiti ng sanggol na kalong ng ina
ay makikita kita…

sa bawat demonstrasyon at piketlayn ng obrero at obrera
sa bawat pakikibaka’t pagsulong ng magsasaka
sa bawat gabi ng kapayapaan at digmaan
sa bawat putok ng baril at kanyon dahil sa Digmang Bayan
sa bawat pag-aaral ng galaw at daloy ng lipunan
sa bawat pagkakaisa’t tunggalian
ay makikita kita.

Kaya nga ngayong gabing masinsin
ang patak ng ulan sa aking bubungan
at habang nagtatago ang buwan
sa mga alapaap
ay tutula ako ng tula ng dalamhati
ngunit hindi ng pamamaalam

dahil nababatid ko, nababatid kong
ang kagaya mong nagmahal
at umibig nang tapat sa masa at Bayan
ay nagiging imortal
at hindi kailanman mamamaalam —
lagi ka lamang naririyan, nagmamasid
sa bawat tagumpay at kabiguan
ng masang iyong pinaglingkuran.

at ngayong gabi,
habang nagtatago ang buwan
at maging ang nagkikislapang mga bituin
susulat ako ng tula ng dalamhati
subalit hinding-hindi ako sa iyo
mamamaalam at hihintayin kita sa sabana
at sa pithaya ng Internasyunal
ay yayakapin kita sa pulang bukangliwayway!

at patuloy kaming maghahanap

para sa inyong nawawala…

sapagkat patuloy naming
sinasamyo ang amoy mo
sa bawat lansanga’t
eskinitang inaamala naming
iyong nilakara’t kinapadparan.

umaawit kami ng talindaw
at mga tagulaylay
tinatawag namin ang iyong pangalan
sa pagitan ng pagsigaw at pananambitan.
nasaan ka na nga ba?

inaapuhap ka namin
sa aming mga bangungot
at mga panaginip – sa gabi man
o katanghaliang-tapat
puso’y binibiyak ng mga isipin.

paano kung ang makita’y
bangkay na agnas
sa mababaw na libing?
o kalansay na nakapiit
sa balong malalim?

nasaan ka na nga ba?
sana’y nasa piling ka ng mga aba
at wala sa madidilim na karsel
o sa mababaw na tunel
o sa umaalingasaw na imburnal.

lalakad na muli kami,
mga kasamang nawawala
para ipagtanong kayo’t
hanapin kahit sa pusikit na kadiliman
ng walang bituing hatinggabi

ang pag-asa’t paglaban
sa aming puso’t isipan
ang magsisilbing tanglaw
pasasaan ba’t matatagpuan din
ang inyong kinaroroonan

o kung hindi man kayo matagpuan–
sila na ang hahanapin namin
silang may kagagawan
sa inyong hindi paglitaw!