Posted in critical essay, literary theory, pop culture, protest poetry, review, social realism, women and children's issues, women and poverty, youth and children under conflict, youth issues

Ang ‘Ipuipo sa Piging’ at ang mga agiw sa aklatan

Mahigit na apat na dekada na ang nakali­lipas nang mailathala ang unang kalipunan ng mga akdang masasabi nating nakapagpabago sa mukha ng panitikang nasusulat sa wikang pambansa—ang “Mga Agos sa Disyerto” nina Efren R. Abueg, Dominador B. Mirasol (RIP), Rogelio L. Ordoñez, Edgardo M. Reyes at Rogelio Sikat (RIP).

Ngayon, muling binulabog ang tila natutulog na mundo ng panitik nang ilunsad kamakailan lang ang isang ­aklat-kalipunan ng mga tula at sanaysay na binubuo ng 32 makata’t manunulat na nabi­bilang sa iba’t ibang henerasyon ng panitikang Pilipino: ang “Ipuipo sa Piging (IsP).”

Mapangahas, kung hindi man talagang radikal ang na­ging layunin ng pagtitipon, paglalathala at pamamahagi ng “IsP.” Sabi nga ng publisador nitong si Atty. Fermin S. Salvador na nakabase nga­yon sa Estados Unidos, “Ang ‘Ipuipo sa Piging’ ay isang pagtatangkang makapaghatid ng pag-asa sa sambaya­nan. May iba pang tinig para sa lahing Pilipino. May iba pang hanay ng mga manunulat.

Naniniwala si Salvador na ang “IsP” ang maaaring magbigay-daan o maglinis ng daan para sa isang maaliwalas na bukas ng panitikang Pilipinong patuloy na inilalako bilang mapagkakikitaang kalakal lamang at hindi bahagi ng paglilinang ng isang makabago at makabayang kaisipan.

Higit sa alimpuyo ng damdamin ang mga akdang kinipil sa 328-pahinang aklat na “IsP”—tulad ng mga tula ng iba’t ibang uri ng babae’t ina, ang katipunan ng tula ni Diana Galaura Cabote na napa­sama sa kalipunan (“Walang Duda”, pp. 24–34), kagaya rin ng tulang kalipunang isinumite sa akda ni Andang Juan (“Instant”, pp. 36–37).

Matalas na komentaryong panlipunan ang birada sa mga tula nina Pia Montalban (“Bertud at Iba Pang Berso Rojo”, pp. 39–42); “Salu­ngat sa Agos” ni Ed Nelson R. Labao (pp. 51–70); “Ikaw na Inilubog sa Anestisya” ni Dennis Espada (pp. 116–135); “Tulong” (Tulang Bugtong) ni Danny Diaz; “Sunny Side Up” ni German Gervacio (pp. 151–158); samantalang lasap at ramdam mo ang mapapait na obserbasyon sa lipunan ni Kris­toffer Berse sa kanyang “Mga Marka ng Bahala.”

Ilan lamang ang mga nabanggit sa wasiwas ng hanging nakapaloob sa mga pahina ng “IsP.” At marami ngang umaasa, na kahit ang ibang kawing ng hangin-ng-buhawi’y parang mahinang tampal lamang sa sistema, na ang dumi sa lansangan ng panitikan ay tuluyang mapawid at maiwala ng hampas ng “Ipuipo sa Piging.”*

*Nalathala sa PINAS: The Filipino’s Global Newspaper. Maraming-maraming salamat sa aking mga editor, partikular kay Sel Barlam-Bautista at kay Manny de la Cruz sa paglalathala ng munting libro-repasong ito.

Author:

Isa lamang ordinaryong miron at mapangarapin si Noel Sales Barcelona na nagnanais magsulat ng hinggil sa kaniyang nadarama.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s