Posted in extra-judicial killings, labor exploitation, Marxist Aesthetics, militarism, peasant and fisher-folks issue, social realism

ASUKAL*

Strikers dispersed at Luisita; 7 dead
Cory brother says ralliers are not part of work force
Jo Clemente and Ronald Dizon
PDI Central Luzon Desk

HACIENDA LUISITA, Tarlac City—In a dispersal remniscent of a
bloody Mendiola rally in 1987, at least seven people died when police
and military dismantled barricades set up by workers of a sugar mill
owned by the family of former President Corazon Aquino. Ms. Aquino
was just 11 months in Malacañang when government forces killed 13
farmers on Mendiola Bridge during dispersal on Jan. 22, 1987. The
farmers were demanding “genuine” land reform, including the
distribution to workers and farmers of the 6,000-hectar Hacienda
Luisita, which is owned by the family of the former President. As of 8
last night, four fatalities in the dispersal here had been identified as Jesus
Lasa of Concepcion, Tarlac; John David of Barangay Cutcut, Tarlac
City; Juancho Sanchez of Barangay Balete, Tarlac City, and Jimmy
Pastidio of La Paz, Tarlac…

The Philippine Daily Inquirer
Front page, Wednesday, November 17, 2004

Welga sa Asyenda Luisita humantong sa MASAKER
Angel L. Tesorero/Mau Hermitanio

PINAPUTUKAN ng mga teargas at pinagbabaril ng mga sundalo ng
69th IB (Infantry Battalion) ang taumbayang Tarlakenyong
sumusuporta sa mga welgista sa Asyenda Luisita. Inilagay sa kontrol
ng militar ang buong Asyenda Luisita. Ipinairal din ang news blackout.
Gayunman, nagbalita rin ang DZRH at ANC News bandang hapon.
Isang cameraman ng ABS-CBN ang naiulat na nabaril…

Pinoy Weekly
Ulong Balita, Vol. 3 Blg. 43 Nobyembre 17-23, 2004

I.

Ah! Kaysarap, kaytamis
ng asukal: primera, segunda,
tercera — humahalimuyak
Samantalang pinaglalasa
Sa isang tasang umuusok na kape.
Katipan ng kape: tustadong pandesal
Para sa isang masarap na almusal.
Ipapahid ni Utoy ang mantekilya,
Sabay budbod ng asukal.
Manamis-namis ang lasa.
Kaysarap lantakan kasabay
Ng kung anumang inuming
Nasa tangang baso o tasa.
Kaysarap mag-almusal!
Kaysarap higupin ng kapeng
Pinatamis ng asukal.
Ano ang lasa ng kape
Kung walang asukal?
Ano ang lasa ng tinapay
Na hindi inasukalan?
Masisiyahan ka ba sa kalamay
Na wala ni bahid ng asukal?

II.

Balat nila: sunog sa araw.
Lipakin ang palad, magaspang.
Ang mga paa, sugat-sugat
Dahil sa pagbaon ng siit
ng tùbong pang-agdong buhay.
Mahapdi ang sikat ng araw.
Sa butil-butil na pawis sa noo,
Makilas ang kamay
Hinahawan ang linang
Upang ang tamis ng kape
Ay maisilbi sa almusal.

Tiis… Tiis… Tiis…!
Ang sabi sa sarili.
Busabos kang inilihi
ng iyong inang nabaon na rin
sa lupang nag-iiwi sa tubuhan…
Nabaon na ni isang ligaya,
Wala siyang natikman…
Yaong tubuhang saksi
sa tila pagmamaramot
sa iyo’t sa kanila
ng imbing kapalaran…

III.

Dinadalahit ng ubo si ama —
Dahil araw-gabi, sa pugon
Kaharap ang di-matambayang init
Isinusubo ang gatong
Sunog na rin ang baga
Dahil sa tuberkulosis.
Bunga ng init at lamig
Ng mga gabing kailangang
Gilingin, pakuluin, katasin
Ang mga tubo para tamis
Ng buhay ay lumasa sa dila…
Doon, sa kabyawang
Laging kaulayaw
ng lipaking kamay
at bisig na ugatan…
Gapos ng hirap —
Kakabit ng puso
at kaluluwa:
Lupang mataba
sa Hacienda Luisita.

Doon, sa mga lupaing
Pawis nila ang nagpapataba
Sa lupang kakabit na ng buhay:
Doon binuo, winasak
Ang tinipong mga pangarap.

IV.

Ilang putok ng garand
Ang umalingawngaw,
Amoy ng pulbura at dugo,
Sumama sa hanging amihan.

Tinugis sila! Tinugis silang
Parang mga hayop sa ilang —
Gaano man kabilis ang paa
Agad din naabutan ng
Punglong babaon sa laman!
Ah! Parang hayop sa katayan
Samantalang dugo sa ugat nila
Ang tamis ng asukal na
Nagpapayaman sa kanilang
Ganid sa kawalanghiyaan!

Jesus, Jesus! Hindi na mayayakap
Ang init ng katawan mo ng
Iyong asawa’t supling!

Jaime, Jaime! Hindi mo na maririnig
Ang tinig ng iyong sinisintang
Kaanak, kaibigan at kadugo!

Jhaivie, Jhaivie! Sa hukay
Na lamang ihahandog
Ang katibayan ng iyong pagtatapos!

Sino na ang kalaro
Ng iba pang paslit,
Gayong inagaw
Na ang buhay ninyo?
Mababasa pa ba’t
Maisisigaw ng munting bibig
Ang taginting ng Abakada?

Labing-apat na katawang
Singlamig ng hatinggabi
Ang tinanglawan ng
Kandila — nakakahon.

Laza, Pastidio,
Pascual, Basilio,
Valdez, Sanchez,
David, Caballero —
Labing-apat na busabos
Kinitlan ng buhay
Dahil sa karapatan!

V.

Dito sa aming mga dibdib,
Nakalimbag ang inyong mga pangalan.
Sa aming isip, sa diwa naming
Hindi kayang palamlamin
ng anino ng nagtataasang tubo —
alingawngaw ng paghihimagsik
ang naririnig, nagsusumiksik…

Sumpa namin sa harap ng inyong libing,
Sa puso nami’y hindi magmamaliw,
Ang galit, poot, himagsik
Laban sa kanilang tuso at ganid!
Walang pag-uulik-ulik,
Sa madaling-araw ng himagsik,
Dugo ninyong pinatigis,
Niyaong bayakang mababangis
Na sa tubo’y pampatamis —
Sa pagtudlang sakdal init
Singasing sa dibdib na mabalasik,
Araw ng paniningil ay sasapit
Uutasin, silang mga ganid!
Pagpula ng silangan
Tunay na tamis
Wala na sa tubuhan —
Kundi yayapusin,
Sa timyas ng kalayaan!

*Nalathala sa Kabyawan, Chapbook # 6 ng KM 64, pp. 21 – 26; © 2004

Author:

Isa lamang ordinaryong miron at mapangarapin si Noel Sales Barcelona na nagnanais magsulat ng hinggil sa kaniyang nadarama.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s