Lathalain

Ano ba ang lathalain? Ano ang ipinagkaiba nito sa balita?

Binigyang depinisyon ng Econnect communication ang lathalain bilang “pinakatampok na artikulo sa isang peryodiko o magasin.” Ang intensiyon o layunin nito ang nagpaiba rito sa ordinaryong balita. 

Sabi ni Tony Rogers (2012),

Hard-news stories are typically an assemblage of facts. Some are better-written than others, but they all exist to fulfill a simple purpose – convey information. Feature stories, on the other hand, aim to do much more. They convey facts, yes, but they also tell the stories of people’s lives. To do that, they must incorporate facets of writing often not found in news stories, ones that are often associated with fiction writing.

Dalawa ang layunin ng lathalain: (1) sabihin kungano ang nangyari (state a fact); at (2) bigyang-mukha ang katotohanan o impormasyong ito (giving it a human face). Kagaya nga ng sabi ng E-Connect (2002):

The feature… may also interpret news, add depth and color to a story, instruct or entertain (Nagbibigay-impormasyon hinggil sa mga pangyayari, ideya o kaisipan o sitwasyon ang balita. Pero mayroon pang ibang ginagawa ang lathalain – maaari nitong bigyang katuturan (interpret), magdagdag ng lalim at kulay sa isang istorya, magturo, o mang-aliw).”

Ibig sabihin may “lalim” ang paglalahad ng lathalain ng mga paksa o impormasyon hinggil sa mga pangyayari kumpara sa balita.

Sabi pa ni Rogers (2012), may limang sangkap ang lathalain: lede, description, quotes, anecdotes at background information.

Anu-ano ba ang uri ng lathalain?

  • Human – Interest (susing salita: pakikihamok ng ordinaryong tao sa pang-araw-araw na pamumuhay. Ex. Paano nga ba nabubuhay ang isang magbobote?)
  • Personality Feature (susing salita: ordinaryong taong na mayroong kagila-gilalas o kahanga-hangang katangian o nagawa. Ex. Isang ordinaryong guro na nakatuklas ng bagong pamamaraan ng pagtuturo.)
  • How-To Feature (susing salita: paano nga ba gawin ang isang bagay. Ex. Paano magluto ng embutido).
  • Past Events Feature (Historical feature) (susing salita: kasaysayan).
  • News Feature (susing salita: “bahaging tao” o human side ng isang balitang malaki. Ex. Demolisyon o dengue outbreak.)

Tatlong bahagi ng lathalain:

  • Panimula o introduksiyon
  • Katawan
  • Kongklusyon o katapusan

Ang introduksiyon ang pinakamahalagang bahagi ng lathalain. Ito ang magsisilbing pamukaw sa atensiyon ng inyong mambabasa. Upang maging mabisa ang inyong introduksiyon, lagyan ito ng emosyon, drama, mga siniping pahayag na interesante, malinaw (vivid) na deskripsiyon ng pangyayari, etc.

Tips para sa magandang introduksiyon

  1. Tiyaking ‘kapani-paniwala’ ang tauhang inyong inilagay sa istorya. Ibig sabihin, dapat na buhay at gumagalaw ang tauhan sa inyong lathalain. Huwag MAG-IMBENTO para hindi masakripisyo ang inyong integridad bilang mamamahayag/manunulat.
  1. Gumawa ng magandang setting para sa inyong istorya. Likhain ang napakainam na atmosphere o kaligiran sa inyong istorya. Ilarawan nang mabuti ang umpisa ng mga pangyayari o ang pinag-ugatan ng inyong salaysay.
  1. Maging malikhain sa pagsusulat ng inyong introduksiyon sa pamamagitan ng paggamit ng pananalitang angkup na angkop sa inyong introduksiyon.

Katawan

Sa katawan tinatalakay ang buong saysay ng kuwentong inyong isinusulat. Dapat manatili itong “tapat” sa introduksiyon. Ibig sabihin, dapat masagot nito ang mga tanong o matalakay nang husto ang paksang inyong isinusulat.

Upang maging mabisa ang pagsulat ninyo ng pinakakatawan ng inyong lathalain, dapat tandaan ang ss. na mga bagay:

  1. Gumamit ng makukulay subalit hindi naman napakatatayog na mga salita (highfalutin words).
  1. Manatiling nakapokus sa paksa.
  1. Siguruhin ang coherence o ang wastong pagkakabit-kabit ng mga ideya.
  1. Tiyaking hindi naman siksik na siksik ang mga impormasyon para hindi magsawa ang mga mambabasa. Sa pagtalakay, mahalagang ilagay lamang ang pinakanakauugnay (relevant) o pinakamahalagang impormasyon.

Kongklusyon

Sa kongklusyon nilalagom ang buong istorya at dapat itong magbigay ng napakalakas na impresyon para hindi malimutan ng mambabasa ang isinulat mo.

Tips para sa mas mabisang pagsusulat ng lathalain

  • Magpokus sa human interest; mahalaga ang papel ng emosyon sa inyong isinusulat
  • Maging malinaw kung bakit ninyo isinusulat ang lathalain
  • Magsulat sa “active voice”. Hangga’t maari, gumamit ng mga pandiwa o verb na nasa active voice o pangkasalukuyan.
  • Mahalaga ang accuracy o kawastuan ng mga datos o impormasyong ilalagay sa sulatin.
  • Laging isaalang-alang ang inyong mambabasa habang isinusulat ninyo ang akda. Ano ba ang dapat nilang malaman at maramdaman? Nauunawaan ba nila ang wikang ginamit ko?
  • Iwasan ang clichés o yaong gasgas na mga linya.
  • Makipagpanayam (interview) nang personal. Iwasan ang email o kaya naman ay phone interviews. Sa harapang pag-uusap kasi, mas madedetalye mo ang damdamin at kulay ng iyong paksa.
  • • Gumamit ng mga quotation at anecdotes.
  • Iwasang mag-opinyon sa inyong istorya. Taliwas sa sinasabi ng ibang “opinionated” ang lathalain, hindi ganoon sa lahat ng pagkakataon. Dapat na magsalita mismo ang datos o ang taong pinapaksa ng inyong sulatin.
  • Gumamit ng “multi-sources” sa inyong akda para sa kredibilidad ng inyong isusulat. Subalit, takdaan ang sarili: ilagay lamang ang DAPAT ilagay.
  • Laging tiyaking tama ang inyong bantas (punctuations), baybay (spelling) at konstruksiyon ng inyong mga pangungusap.
  • Manatili sa tense o panahunan ng inyong istorya.
  • Iwasan ang mahahaba at makakapal na pangungusap.

Mga akdang ginamit:

Barcelona, N. S. (2010). “Lathalain”. Power point presentation.

Rogers, T. (2012). “Five Key Ingredients for Cooking Up Terrific Feature Stories Use These Elements to Bring Your Features to Life.” Retrieved July 27, 2012 from http://journalism.about.com/od/writing/a/featurecomponents.htm.

© Noel Sales Barcelona. All rights reserved.

3 thoughts on “Lathalain

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s