Piyesta

HINDI MAHULUGANG-karayom ang bawat sulok at kalye ng Quiapo. Parang tubig-baha ang hugos ng mga taong nakabiyuletang damit, nakapaa, at may pasang sariling imahen ng Nazarenong Negro. Halata ang pagod at puyat, subalit hindi alintana ang nakapapasong init ng araw na pilit pinapawi ng sasampung pisuhing inuming nabili sa bangketa, sa pagpahid sa pawis gamit ang panyolito o labakarang napipintahan ng larawan ng Kristong namamawis ng dugo at bakas sa mukha ng hirap…

Bagong Taon

matapos pagpagan
alikabok sa hangin
ng mga kuwitis at halakhak
magsisimula nang kumumpis
dahon ng kalendaryong hawak.
luha’y namamalisbis
saklot ng tuwa at lumbay
bawat naghahangad
ng magandang buhay
ngayong taong bago na naman.
ngunit ang pait ng taong nagdaan
nananatili ang lasa sa bibig ng kaluluwa
libingang nagnganga
kalungsura’t kanayunan
pabrika’t kaparangan
dahil bukas ng marami’y
hawak ng iilang sukaban.
ngunit naghahangad pa rin
umaasam pa rin
na sa pagkalagas ng dahon
ng mga buwan at taon
ay sasapit din ang araw
na makawawala rin
sa pagkaparool.

Malas at suwerte sa Year of the Water Dragon

“Ang water dragon, ang hatid unang-una ay napaka-short tempered nila. Ibig sabihin, mayroong kaunting gulo. Ibig sabihin, sa decision-making, iyong mga nakatataas, nahihirapan sila dahil sa kalat-kalat na nage-exist na mga gulo.." - Ms. Dorothy Anna Pascual, Niyos Treasure

Hindi maikakailang malaki ang impluwensiya ng ating mga kababayang Filipino-Chinese sa ating kultura at paniniwala sa kabuuan. Kabilang na rito ang paniniwala sa feng shui.

Isang “eksaktong” siyensiya ang feng shui, ani Ms. Dorothy Anna Pascual, feng shui expert at may-ari ng Niyo Treasure, isang feng shui shop sa Antipolo City. Sa pamamagitan ng math at science, o pagkukuwenta ng oras, araw at taon ng kapanganakan ng isang tao, natatantiya ang maaring kahinatnan ng kapalaran ng isang kliyente, maging ito ay sa punto ng kabuhayan, relasyon at kalusugan.

Ano nga ba ang kapalaran ng Pinoy sa panahon ng water dragon?

“Ang water dragon, ang hatid unang-una ay napaka-short tempered nila. Ibig sabihin, mayroong kaunting gulo. Ibig sabihin, sa decision-making, iyong mga nakatataas, nahihirapan sila dahil sa kalat-kalat na nage-exist na mga gulo. Iyon ang isang side niya, iyong tinatawag nating yellow star,” paunang pababahagi ni Ms. Dorothy sa PINAS Global Newspaper sa maaring maganap sa panahon ng water dragon.

Aniya pa, ang water dragon ay may dalawang bahagi o direksiyon: East o silangan at southeast o timog-silangan.

“Sa Southeast part, may tinatawag siyang five kinds of major danger—iyan iyong mga aksidente sa kalsada, iyong mga sakit-sakit, and then katulad niyan, iyong mga lokohan ng mga tao: miscommunication, misunderstanding, lalabas ‘yan. And then mayroon din tayong tinatawag na iyong issue, issue sa lahat ng klase ng mga namumuno, laluna na iyong ating namumuno, Rat sign kasi ang ating pambansang pangulo,” ani Ms. Dorothy.

Pero, suwerte raw si Pangulong Aquino ngayong taon dahil “kakampi” siya ng water dragon.

Pi Yao: para iwas gulo (Photo by the author)

Ayon pa kay Ms. Dorothy, asahan na ang mga sakuna at kalamidad na dulot ng kalikasan sa pagdating ng Year of the Water Dragon. Ang southeast area ng dragon, aniya, ay “uncontrollable” dahil nagmumula ito sa kalikasan. Ito, aniya, ang pinakakatatakot.

Noong panahon ng Rabbit, ani Ms. Dorothy, unfavorable month ang December na kinaganapan ng trahedyang may kinalaman sa bagyong Sendong. Mahigit isang libong katao ang namatay at mahigit isang libong katao ang nawawala nang rumagasa ang putik at troso buhat sa kabundukan ng Iligan at Cagayan de Oro City.

Ibinigay rin niyang halimbawa ang naganap na lindol at tsunami sa Japan noong Marso 11, na nagdulot ng pangamba sa buong mundo dahil sa nuclear crisis. Aniya, nasa buwang iyon nakapuwesto ang yellow star noong nakaraang taon.
Sa panahon ng Water Dragon, maaaring maganap din ito pero mayroon tayong pinakamabisang pananggalang sa hagupit nito:

“Wala tayong ibang magiging proteksiyon kundi iyong prayer talaga,” sabi ni Ms. Dorothy.

Bagaman masasabing napaka-grim o napakadilim ng kapalarang nabanggit, hindi naman daw ito dapat pangambahan dahil may magandang bahagi ang Water Dragon: ang East side. Aniya, hindi kagaya ng Rabbit na uni-direction lang, ang Dragon ay may isa pang direksiyon, ang silangan na kanlungan ng suwerte.

“Ito ang kagandahan sa East side. Siyempre kung mayroong pangit, mayroon din namang maganda. Iyong pangit, kaya namang kontrolin ‘yan through prayer. Then ‘yong maganda, asahan natin ‘yan. Katulad niyan, may Roman Star. Kapag sinabing Roma star, ibig sabihin, very effective tayo when it comes to communication,” sabi ni Ms. Dorothy.

Kahit naghihirap, aniya, ang Pilipinas, asahan na dadagsa ang tulong buhat sa ibang bansa na may mabuting kaugnayan ang Pilipinas.

Sabi pa ng feng shui expert, ang Roman Star din ay punung-puno ng pag-ibig kaya maganda ang 2012 sa mga relasyon, pag-aasawa at pag-aanak. Sinabi pa niya na ang mga sanggol na ipanganganak ngayon ay talagang magiging napakasuwerte.

Pero, may babala si Ms. Dorothy: “Ngayon, medyo ingatan nating ang ating mga kabataan, medyo mag-focus tayo sa kanila, dapat bantayan natin sila, kasi ang Roman Star napakalakas—malaki ang tiyansang maraming kabataan ang magsisipag-asawa.”

Doon naman sa gustung-gustong magbuntis: ang 2012 ang taon ninyo, sabi ni Ms. Dorothy, gayundin sa ibig mga magpakasal.

Dahil ang Roman Star ay may kinalaman din sa edukasyon, asahan nang magiging maganda ang taong ito sa mga ating akademya, partikular sa pagkakaroon ng Pilipinas ng K-12 education. Ang deskripsiyon niya sa academe: “Mage-excel ang education sa Pilipinas”

Suwerte ngayong taon ang ipinanganak sa year of the Rabbit, Monkey, Rooster, Rat, Tiger at Horse. Hindi naman gaanong kaganda ang kapalaran ng Dog, Ox (na magiging masasakitin), Boar (Pig), Sheep, Dragon.

Para naman sa mga hindi magandang signs, sa Dog na parang magiging madalas ang pakikipag-alit sa panahon ng Water Dragon, inirerekomenda ni Ms. Dorothy ang Pi Yao with Flaming Sword na makasangga sa puwersa ng conflict. Maganda rin ang Dragon-Horse para naman sa career.

“Facing the window, kailangan nating unang-una ang rooster [figurine]. Rooster kasi pantanggal, pantaboy ng negative energy. At siyempre, Dragon, na a must for every house,” pagbabahagi pa niya.

Sa punto naman ng business, sinabi ni Ms. Dorothy na aariba ang call center industry, maging ang negosyong may kinalaman sa tubig gaya ng water refilling stations at maging ang may kinalaman sa pagkain.

Bilang pagwawakas sinabi ni Ms. Dorothy:

“Ang feng shui ay science: eksaktong kalkulasyon ng math and science. Ngayon po, lahat ng binanggit kong year signs na not conflict, at good ngayon, ang gagawin n’yo po, unang-una: stay positive. And then, try n’yo pong maglagay ng mga bagay na kailangan ninyo (referring sa amulets at luck enhancers). Sa mga unfavorable naman this year, siyempre unang-una po, mag-pray kayo para ma-counter lahat ‘yan, at stay positive. Kailangan ang outlook n’yo sa buhay ay positive. Don’t forget to pray.”

Siyempre pa, bilang dagdag: tandaan nating ang suwerte o kapalaran natin ay nasa ating mga kamay. Sabi nga ng matandang kasabihan: Nasa Diyos ang awa, nasa atin ang gawa.

Feng shui 101

Literal na nangangahulugang “wind, water” ginagamit ng mga Taoist ang sining ng feng shui para maging maganda ang daloy ang

Ano nga ba ang kapalarang naghihintay sa mga Pilipino ngayong Year of the Water Dragon?

enerhiya sa paligid at para mahalina ang positibo at mainyutralisa ang negatibo.

Ani Angi Ma Wong, ang tinaguriang feng shui lady ng America, may limang bagay na bumubuo sa kapalaran o destiny ng isang tao: una, ang fate, o kapalaran na itinakda ng langit; luck, na maaring pure luck, man-made luck, at heaven luck; earth luck; philantrophy o pagkakaridad; at edukasyon at karanasan. Ang tatlong huli ay maaaring makontrol sa pamamagitan ng pagsunod sa ilang giya ng feng shui.

May tatlong mayor na konsepto ang feng shui: ang daloy ng enerhiya (chi), ang balanse ng yin at yang (- at + energies), at ang interaksiyon ng limang elemento sa kalawakan o uniberso: fire, earth, metal, water at wood. Ang limang ito ay dapat na maging kaswato ng isa’t isa para maiwasan ang negatibong pangyayari sa ating buhay.

May tinatawag na generative at destructive cycle ang nature: sa pamamagitan ng apoy, nalilikha ang lupa; ang lupa ang nagproprodyus ng metal, ang metal ang nagpoprodyus ng tubig, ang tubig ang nagpapalago sa kahoy, at ang kahoy naman ang nagpaparikit ng apoy; ang kabaligtaran naman nito ang tinatawag na destructive cycle: tinutunaw ng apoy ang metal, ang metal pinuputol ang kahoy, ang kahoy sinisira o iniuusod ang lupa, ang lupa ay nagtitipon o pumipigil sa pagdaloy ng tubig, at ang tubig ang pumapatay sa apoy. Kaya nga, dapat na hindi ilagay ang “kontra” na elemento sa lugar na pinapatay ng nasabing elemento, hal. Sa water area ay huwag na huwag na ilagay ang amulet na sumisimbolo sa apoy. (Mula sa librong Feng Shui Dos and Taboos ni Angi Ma Wong, 2000).

Pait at tamis sa 2011, pag-asa at pag-asam sa 2012

SA PAGTATAPOS ng taong 2011, maraming Pilipino ang umaasa  pa rin  sa isang maganda, masagana, at mapayapang 2012—sa kabila ng kabi-kabilang trahedya at tila kamalasang sinapit ng ating bansa.

Habang isinusulat ang sanaysay o lathalaing ito, patuloy ang pagtaas ng bilang ng patay sa Iligan at Cagayan de Oro—mga lugar na lubhang naapektuhan ng pagbaha dulot ng bagyong si Sendong. Libu-libo pa rin ang nawawala, samantalang nagsisiksikan parang sardinas sa mga lugar ng paglilikas ang marami nating mga kababayan.

“Magpa-Pasko pa naman,” sabi ng ilan, sabay pakawala ng buntung-hininga. Subalit, sa mukha ng trahedya ay mababanaagan ang mukha ng pag-asa. Sino ang makapagsasabing maging ang Partido Komunista ng Pilipinas, isang organisasyong sinasabing marahas at walang Diyos ay mag-aalok ng tulong sa mga nasalanta? Sabi ni Jorge “Ka Oris” Madlos, magbibigay ang kasapian ng CPP ng humigit-kumulang P4 milyong halaga ng tulong—salapi, pagkain, gamot, damit, at iba pang pangangailangan ng mga nasalanta.

Bagaman masakit, masasabing nakapagbukas ng mga mata natin ang naganap sa Cagayan de Oro at Iligan, at maging ang iba pang trahedyang may kaugnayan sa bagyo at pagbabago ng panahon upang muling repasuhin ang umiiral na mga patakaran at pagtrato natin sa kalikasan.

Sabi nga ng Kalikasan People’s Network for the Environment (KPNE), hindi ang iligal na pagpuputol ng mga puno at maliliit na pagmimina sa kabundukan ang nagpapatindi sa mga pagbaha at pagguho ng lupa sa bansa, kundi ang patuloy at walang habas na pagdukal ng mga kumpanyang multinasyunal at transnasyunal.

Bukod sa mga pagbaha at pagguho ng lupang sumasalanta sa multibilyong pisong kabuhayan at lumalamon sa libu-libong buhay ng ating mga kababayan, ang taong 2011 ay panahon din ng karamdaman. Sa taong ito, napatala ang mataas na bilang ng mga nagkasakit ng nakahahawang human immune-deficiency virus (HIV) at maging ang perenyal na suliranin ukol sa dengue, tuberkulosis (TB) at kakapusan sa nutrisyon at makakain.

Subalit ang taon ding ito ang panahon ng pagtuklas para tuluy-tuloy na matamasa, kahit maralita, ang kalusugan at kawalang sakit. Nakatuklas ang mga siyentista natin at maging ilang ordinaryong tao ng pamamaraan para masugpo ang pagdami ng lamok na nagdudulot ng dengue, gayundin ang ilang alternatibong pamamaraan para matulungan ang taong may dengue na mabilis na makabangon sa banig ng karamdaman. Sino ang makapagsasabing ang damong tawa-tawa at ang dahon ng papaya ay maaaring makatulong (bagaman hindi pa kinikilala ng mga awtoridad) para mapataas ang platelet count ng maysakit, na mahalaga para makaligtas ang na-dengue sa tiyak na kamatayan?

Sa Cuba, natuklasan na rin diumano ang bakunang maaaring makapagligtas sa isa sa isa sa pinakanakamamatay na kanser sa baga? Ilan lamang ito sa natuklasan sa siyensiya at teknolohiya at marami ang umaasang mas marami pang matutuklasan sa pagdating ng taong 2012.

Sa punto ng kagutuman at karalitaan, maraming sumulpot na panukala para tuluyang magamot ang kronikong sakit na ito ng lipuna at bansa. Mungkahi ng Foundation for Sustainable Society (FSSI), Inc., dapat na palakasin ang tinatawag ng social enterprises para tuluyang makaahon ang mga komunidad sa gapos ng kahirapan. Naghahanda na ang FSSI at iba pang mga grupo para isulong sa Kamara at Senado ang panukalang batas na makapagpapatatag sa mga negosyong may puso, at hindi lamang nakatali sa kalansing piso o ng tubò.

Hindi naman lahat ay malungkot sa taong 2011. Marami ring pagkakataong nagdiwang at nagsaya, kahit sasandaling panahon, ang sambayanang Pilipino na laging aligaga sa paghahanap ng butil ng kaning maisusubo. Ang dangal na hatid ng pagkapanalo ni Manny Pacquiao kontra Juan Manuel Marquez, ni Shamcey Gurrea Supsup ng 3^rd Runner Up sa Ms. Universe, ni Czarina Gatbonton sa Ms. Humanity International, at Gwendoline Ruais na nagkamit naman ng ikalawang puwesto sa Ms. World.

Sino ang makapagsasabing mapatatala sa mundo ang pinakamahabang underground river sa Puerto Princesa City, Palawan sa hanay ng pinakamagaganda at pinakamamanghang gawa ng kalikasan? Katunayan, may pag-asang ito ang ituring na pinakabagong “Wonder of Nature” sa darating na taon.

Sa larangan ng pulitika, maituturing na kontrobersiyal ang pagkakasampa ng kaso at kagyat na paglalabas ng kautusan para dakpin ang dating pangulo at kinatawan ngayon ng ikalawang distrito ng Pampanga na si Gloria Macapagal-Arroyo dahil sa kaso ng pagsabotahe sa eleksiyon noong 2007. Nauna rito, ang “pagsuway” ng Department of Justice (DOJ) sa kautusan ng Korte Suprema hinggil sa pagpapahinto sa hold-departure order na inisyu ng huli laban kay Arroyo, ay nagbunga rin ng tensiyon at alingasngas sa mundo ng pulitika sa bansa. Sino rin ang makapagsasabi na sa isang gabi ng sesyon ng Kongreso, maipapasa naman ang kasong impeachment laban kay Chief Justice Renato Corona dahil sa diumano’y pagkatig o lubos na pagpabor nito sa mga Arroyo? Nobyembre 18 nang itaas sa kapulungan ng Senado ang naturang kaso. Nagkataon nga lang ba na ang kaso’y lumabas pagtapos ng desisyong pabor sa manggagawang bukid sa Asyenda Luisita na si Corona mismo ay pumirma?

Ngunit sa kabila ng mga kontrobersiya at alingasngas sa pulitika, nananatiling mataas ng tiwala ng sambayanan sa kasalukuyang administrasyon ni Aquino na nangako noong eleksiyong 2010 ng isang ‘tuwid na daan.’

Katulad ng nagdaang mga taon, pait at tamis ang magkahalong ala-ala sa kahon ng diwa ng mga Pilipino. Ngunit dahil sa matibay at hindi basta-basta mauuga ang sambayanan ng mga pagsubok at suliranin sa buhay, nananatili ang mataas na antas ng pag-asa sa puso ng mga Pilipino na ang taong 2012 ay makapagdudulot ng panibagong sigla sa kanilang nanlulupaypay na puso at kaluluwa, at ang 2012, kagaya ng sikat na awiting pamasko’y, inaasahang makapagdudulot sa lahat ng bagong buhay at bagong danas na makapagbubunsod naman sa pagpapanday ng higit pang matatag at magandang pagkatao sa Pilipino bilang isang sambayanan.

31

I am writing this note, a few minutes before my 31st birth anniversary.

In my 31 years of existence, I do realize that there lots of things that I have done that need rectification, modification, or I must not done at all. These are the grave mistakes in my career as a writer, as a citizen, and as a person as a whole. But, there’s no room for self-pity. Experiences, good or bad, are excellent teachers. They devise theories that are totally applicable to our daily lives; their results either caution us not to do same things, or to make improvement on aspects that need some tuning or overhauling.

They say that if a man or a woman approaches their midlife, they are suffering in a dilemma. Are they too old for the world? Have they done enough to make their lives and other lives better? I believe that I do have still much time to do whatever the LORD wants me to do; what the society needs me to do; and to do the things I want to do.

Although my life is a little bit crowded with worries, uncertainties and other negativity, there is still room for development, improvement, and progress. THERE IS HOPE IN LIVING notwithstanding the fact that WE ARE ALL DYING. Death and life are sisters — and they are twin. For us to have a better life, we need to die a little — you know, those little pains, sacrifices, humiliation, uncertainty, mistakes. If we have pass through it successfully, then we will enter rebirth, a new life. On the other hand, if we want to have a beautiful death (I do believe in one), you need to perfect the art of living. The art of living for me is to do the best that you can, to do big acts of kindness (if you would do random acts of kindness, make it sure that it would really make an impact on the lives of other people and that it would pave way to positive changes into your life), and to realize that everyday is worth living (and dying) for.

Now, it’s 12:05 A.M. (I have started this blog entry, six minutes ago), I am officially 31. I thank the LORD for giving things and making me experience things that would make my personality complete. HAPPY BIRTHDAY TO ME. Amen.

Kalansing

Larawan mula sa http://photos.macuha.com/tag/coins/

Malamig man ang hangin, hindi niya iyon dama. Tanging ang nararamdaman niya ang sigok ng kanyang sikmura.

Mga mukha ng Pasko

Larawan mula sa http://listentogrammie.blogspot.com

NANLILIMAHID pagkaminsan ang mukha ng Pasko. Marurusing na palad na nakalahad at naghihintay ng kalansing ng piso para kahit paano, may mailaman sa hungkag na tiyan at mabuhay nang kaunti ang aandap-andap na pag-asa ng isang Maligayang Pasko.

Ayon sa pinakahuling sarbey ng Social Weather Stations hinggil sa karalitaan at kagutuman, umabot mahigit 10 milyong pamilya ang sinasalat sa kabuhayan at 31.1 porsiyento ng populasyong Pilipino ang nakararanas ng gutom.

Katulad ng mag-asawang Jose at Maria noong gabi ng panganganak kay Jesus, gayundin naman ang milyun-milyon nating kababayang nagdiriwang ng kanilang Kapaskuhan na wala man lamang bubong sa kanilang ulunan. Ayon sa Urban Poor Associates, 3.1 milyon ang itinuturing na mga iskwater, o nakikisilong sa ilalim ng mga tulay, sa gilid ng estero, sa ilaim ng flyover, at nakikitirik sa lupaing hindi naman nila pag-aari. Ang niyuping mga lata, kahon ng prutas, tagpi-tagping sako, at inaanay na mga kahoy ang nagsisilbing suhay, atip at dingding ng kanilang tahanan. Sa marurusing na kubakob na ito, binubuo nila ang kanilang mga pangarap—para sa sarili at para sa kanilang mga anak na kadalasan, winasak ng pangamba at karahasang dulot ng demolisyon.

Ulila ang mukha ng Pasko. Sila ang mag-isang inaalagaan ang kanilang mga sarili dahil ang nagmamahal sa kanila’y malayo o hindi matagpuan, gaya ng mga desaparcedos o yaong biktima ng puwersahang pagkawala. Sila ang nangamatayan ng mga anak, magulang, kamag-anak, kakilala’t kaibigan dahil sa nagdaang mga sakuna at kapahamakan. Sila ang mga bilanggong walang dalaw o nalimutan na ng lipunan. Sila ang mga distiyero dahil sa sariling kagustuhan o sa kagagawan ng ilan. Sila ang mga nagpasyang tumawid ng dagat at liparin ang himpapawid para maghanapbuhay sa banyagang mga lupain—kaya masasabing dayuhan din ang mukha ng Pasko.

Maraming pagkakataong magatla at kulubot din pagkaminsan ang mukha ng Pasko. Sila ang matatandang nangangailangan ng ating kalinga, mga babaing balong naghahangad ng paglingap mula sa kanilang mga anak na tila nalimutan na ang kanilang inukol na panahon at lakas, pagmamahal at pagkalinga, noong sila’y mga musmos pa. Sila rin ang mga nangungulilang matanda sa mga tahanang paalagaan ng maygulang na inabandona o kusang ipinaampon ng kanilang mga anak dahil pabigat lamang ang tingin sa kanila.

Madalas ding bata ang mukha ng Pasko—mga bagong silang na sanggol, na dulot ay katuwaan sa kanilang mga magulang; mga batang nasa lansangan at namamalimos, nagpupumilit na aliwin sa disintunadong awit ang kanilang manlilimos; sila ang mga batang nasadlak sa maruruming gawain at inilagay sa limot ng isip ng lipunang sa kanila’y doon nagluklok.
Piso ang mukha ng Pasko. Kapuna-puna ang pagkalunod ng mga tao sa magagara at magagarbong regalo’t palamuting pampasko, mga damit na uso, at mamahaling mga pabango, mga kolorete at mga alahas na kumikinang, subalit dumuduro sa mga mata ng puso at isip ng maraming walang laman ang bulsa at tiyan.

Subalit ano nga bang talaga ang dapat na maging mukha ng Pasko? Mukhang nagmamahal at kumakalinga, mukha ng mga palad na handang gagapin ang isa pang palad na lipakin, magaspang at sugatan dahil sa karalitaan, mukhang may mga labing nakaguhit ang ngiting matamis at tunay para bigyang kasiyahan ang nalulungkot at nalulumbay, mukhang may mga bisig na handang alalayan ang mga nanghihina, nawawalan ng pag-asa at nanglulupaypay. Sa madaling salita, pagibig, pagmamahal, pagkalinga, pagdamay ang dapat na maging mga mukha ng Pasko. Bakit? Dahil ay kahulugan mismo ng Pasko ay wagas na pag-ibig… [Isinulat para sa PINAS Global Newspaper]

Sibol sa mga Guho: nobelang napapanahon

Bagaman 14 na taon nang nailimbag ng De La Salle University Press ang nobelang Sibol sa mga Guho ni Ave Perez Jacob, masasabi nating hindi kailanman naluluma ang riyalidad na inilahad doon ng nobelista at peryodistang taga-Hagunoy, Bulakan.

sa sinapupunan ng digma

sa sinapupunan ng digma
ipinanganganak ang payapa
maaliwalas na bukas
ngunit di lang ito pagpapalitan ng putok
pagdanak ng dugo
pagkapangos ng buto
pagsabog ng utak
paghalik sa alabok ng lupang katawan
digmaan ito ng prinsipyo
ng mamamayan at Estado
ng nagsasamantala’t inaapi
ng tunay at huwad
digmaan itong tatapos sa limbas
kikitil sa paghahari ng bayawak at uwak
iluluwal nito payapang bukas
para sa inyo at inyong mga anak…

Si Caloy Gernale at ang kanyang pabula ng reyalidad*

Pagtatasa sa “Social Animal” na eksibit ni Gernale sa Nineveh ArtSpace, Sta. Cruz, Laguna; nagbukas noong Nob. 27, 2011 

Hindi maitatatwang ang katotohanang panlipunan ngayon ang gustong ihatid ng mga gawa ni Carlo Gernale, isang batang pintor na nakabase ngayon sa lalawigan ng Kabite.